Als bestuur ben je eindverantwoordelijk voor de sociale veiligheid op de vereniging. Op elke vereniging is er wel eens iets vervelends aan de hand, zoals grensoverschrijdend gedrag. Voorbeelden van grensoverschrijdend gedrag zijn: verbale agressie, fysieke agressie, pesten en discriminatie. Wat kan het bestuur doen, waar kan je hulp krijgen en wat is de juridische grondslag voor sancties en maatregelen? Dat wordt in deze escalatieladder uitgelegd.

Wat kan een bestuur doen?

Als er sprake is van grensoverschrijdend gedrag is het belangrijk dat er wat aan gedaan wordt. De eerste stap die gezet kan worden, is dat leden elkaar (laagdrempelig) aanspreken op grensoverschrijdend gedrag. Vaak is dit al genoeg om het gedrag te laten stoppen. Als het gedrag echter voortduurt, dan kan het bestuur besluiten om in actie te komen. Wanneer het bestuur maatregelen gaat nemen, is het belangrijk om dit zowel proportioneel als subsidiair te doen. Proportioneel betekent dat de genomen maatregel past bij de ernst van de situatie. Subsidiariteit betekent dat je probeert tot een oplossing te komen die zo min mogelijk ingrijpend is voor de betrokkenen. In de praktijk zien we het hier nog wel eens misgaan, waardoor situaties soms onnodig escaleren of besturen gelijk de strengste maatregelen nemen: royering. Hieronder worden verschillende mogelijke interventies opgesomd, van weinig ingrijpend oplopend tot zeer ingrijpend.

Gesprek aangaan

Probeer als bestuur altijd eerst het goede gesprek aan te gaan met de betrokkenen. Bespreek wat er gebeurd is. Wijs de mensen erop dat iedereen een aandeel heeft in de sociale veiligheid op de vereniging. Vaak is het aanspreken en bespreken genoeg om weer tot een rustige situatie te komen. Zo nodig kan je er ook afspraken met elkaar over maken. Zorg ervoor dat je deze afspraken goed vastlegt (zodat deze ook terug te vinden zijn voor een volgend bestuur). Een voorbeeld van een afspraak die je met partijen in een conflict kan maken, is een omgangsregeling. Aan een omgangsregeling werken beide partijen vrijwillig mee en moeten beide partijen iets van de vrijheid op de vereniging inleveren.   

Mediation

Soms kom je er niet uit met een goed gesprek en kan je professionele hulp gebruiken. In zulke gevallen kan het raadzaam zijn om mediation in te schakelen. Via het meldpunt veilige en eerlijke sport van de KNBB, kan bij NOC*NSF kosteloos de hulp van een mediator worden ingeschakeld.  

Bestuurlijke maatregel

Een bestuur kan in het kader van sociale veiligheid bestuurlijke maatregelen nemen. Een bestuurlijke maatregel valt onder het verenigingsrecht. Voorbeelden van maatregelen zijn bijvoorbeeld:

• Een officiële waarschuwing
• Een tijdelijke schorsing
• Opzegging van het lidmaatschap (als niet wordt voldaan aan de eisen van de vereniging)
• Royement. Let op: een royement is de zwaarste disciplinaire maatregel die kan worden ingezet.

Leden hebben het recht om tegen een maatregel in beroep te gaan (tenzij in de reglementen anders bepaald). Dit kunnen zij bijvoorbeeld doen bij de ALV, het hoogste orgaan van een vereniging, of bij de rechter.

Sancties

Een biljartvereniging kan ook sanctioneren op basis van een eigen tuchtreglement, waarin sancties staan beschreven voor bepaalde overtredingen. Afhankelijk van hoe het in het reglement staat, is het een tuchtorgaan van de vereniging of het bestuur bevoegd om te sanctioneren. Voorbeelden van sancties zijn:

• Een officiële waarschuwing
• Een tijdelijke schorsing
• Een geldboete
• Royement

Melding maken of ondersteuning nodig?

Het is belangrijk om te weten dat je er als bestuur niet alleen voorstaat. Kom je er als bestuur niet uit en kan je hulp gebruiken? Er zijn meerdere plekken waar je terecht kunt voor advies.

Melding maken bij de KNBB

Ieder lid, zoals een sporter, een instructeur of een bestuurslid, kan ook een melding maken bij het meldpunt veilige en eerlijke sport van de KNBB. Bij het meldpunt van de KNBB wordt de melding in behandeling genomen en bepaald wat de best passende opvolging is. Het is mogelijk dat voor de opvolging van een melding, het bestuur van een vereniging wordt ingeschakeld, of dat de opvolging op bondsniveau wordt opgepakt gedaan. Hierin wordt ook altijd rekening gehouden met proportionaliteit en subsidiariteit.

Tuchtreglement KNBB

De KNBB is voor de tuchtreglementen van algemeen tuchtrecht (waaronder grensoverschrijdend gedrag), seksuele intimidatie, doping en matchfixing aangesloten bij het Instituut Sportrechtspraak (ISR). De aanklager, de tuchtcommissie en de beroepscommissie van het ISR zijn namens de KNBB bevoegd om te sanctioneren bij overtredingen hiervan. Alle KNBB leden zijn, via de vereniging of direct, verbonden aan de tuchtreglementen van de KNBB.

Seksuele intimidatie

Voor seksuele intimidatie (grensoverschrijdend gedrag met een seksuele connotatie) geldt dat functionarissen in de sport (zoals bestuursleden of instructeurs) een meldplicht hebben naar de KNBB. Dat betekent dat alle signalen over seksuele intimatie verplicht gemeld moeten worden bij de KNBB. Dit kan bij het meldpunt veilige en eerlijke sport van de KNBB.

Bovenstaande tekst als Word-document